Co to jest e-kopalnia? Informatyzacja w górnictwie

Widok na platformę górniczą

Inteligentna kopalnia to nowoczesne rozwiązania, dzięki którym zwiększa się efektywność pracy oraz podnosi poziom bezpieczeństwa pracy górników. Nowoczesne technologie pozwalają im na unikanie miejsc szczególnie niebezpiecznych. Innymi słowy, nastał czas automatyzacji oraz informatyzacji w zakładach wydobywczych, które bazują przede wszystkim na wysoko zaawansowanej elektronice. Więcej na temat zagadnień e-kopalni, znajdziecie w poniższym artykule.

Co to jest e-kopalnia?

System e-kopalnia to nowoczesna koncepcja na górnictwo. Głównym narzędziem w tym zakresie, stanowi specjalne oprogramowanie dzięki któremu, można łączyć wiele maszyn i autonomicznych układów w jeden, skondensowany, wydajny i niezawodny system wydobywczy.

Możliwe jest znacznie wydajniejsze i efektywniejsze zarządzanie pracą całego ciągu technologicznego. Wymaga to integracji danych z różnych źródeł takich jak systemów sterowania maszyn, aparatury elektrycznej, systemów diagnostycznych, systemów łączności oraz bezpieczeństwa. Tylko dzięki kompletnym danym, przetworzonym i dostarczonym do odpowiednich użytkowników, możliwe jest podejmowanie odpowiednich decyzji.

E-kopalnia stanowi zestaw rozwiązań informatycznych oraz sprzętowych, który monitoruje pracę maszyn. Dzięki temu możliwa jest agregacja i transmisja danych, integracja z systemami innych producentów, wizualizacja, archiwizacja oraz analiza danych, jak również generowanie raportów.

Informatyzacja w górnictwie – na czym polega?

Z informatyzacji w górnictwie płynie wiele zalet, o czym doskonale wiedzą producenci węgla oraz maszyn i urządzeń górniczych. Rewolucja technologiczna trwa już od wielu lat, ale dopiero teraz zaczyna nabierać konkretnych kształtów. Skierowana jest przede wszystkim na wzrost efektywności, poprawę bezpieczeństwa pracy w kopalniach, oraz redukcję kosztów.

Dążenie do pełnej informatyzacji i stworzenia inteligentnej kopalni nie jest wynikiem dążenia do osiągnięcia światowych trendów. To także efekt problemów, z jakimi borykają się kopalnie jak pozyskanie wykwalifikowanych pracowników czy poprawa warunków pracy.

Z racji tego, że prace wydobywcze prowadzone są na coraz większych głębokościach, pojawia się więcej przeszkód, z jakimi przychodzi się zmierzać górnikom jak wilgoć czy wysoka temperatura. Może to nie tylko utrudniać, ale nawet całkowicie uniemożliwić wydobywanie surowca. Dlatego dążenie do zminimalizowania lub całkowitego wycofywania ludzi z rejonów niebezpiecznych jest dla kopalń kwestią priorytetową. Ogranicza się w ten sposób ryzyko ewentualnych wypadków.

Oczywiście nie oznacza to, że wraz z rozwojem inteligentnych kopalni, zabraknie w nich górników. Trudno sobie to nawet wyobrazić. Jeżeli kopalniom będzie się opłacało automatyzowanie kolejnych procesów produkcji z udziałem nowoczesnych technologii, wówczas będą kierować do zarządzania, kontrolowania i monitorowania całego procesu pracowników kopalń.

Podsumowując, automatyzacja oraz informatyzacja w górnictwie nie ma na celu wyeliminowania z kopalń czynnika ludzkiego. Wprost przeciwnie. Dzięki temu pracownicy będą mogli stać się wysoko wykwalifikowanymi specjalistami, sterującymi całym kompleksem ścianowym i to z miejsca, w którym nie zagraża im żadne niebezpieczeństwo.

Bezpieczeństwo pracy w kopalni. Na czym polega reagowanie kryzysowe w kopalni?

widok-na-kopalnie

Każda kopalnia jest inna, dlatego też potrzebują one innego, unikalnego planu reagowania kryzysowego. Opracowując taki plan, trzeba wziąć pod uwagę różne czynniki takie jak metoda wydobycia, rodzaj wydobywanego surowca, sposób ucieczki i wiele innych. To wszystko ma kluczowe znaczenie przy kompletowaniu odpowiedniego sprzętu czy przeprowadzenia stosownych szkoleń.  Aby poznać więcej szczegółów, przeczytaj poniższy artykuł.

Bezpieczeństwo w kopalni

Bezpieczeństwo na kopalni to sprawa priorytetowa. Bez względu na rodzaj kopalni i typ wykorzystywanych w niej surowców, muszą być zachowane i przestrzegane wszystkie ustalone normy. W grę wchodzi przecież ludzkie życie i zdrowie. Ponieważ kopalnie, w miarę postępu prac, stale się zmieniają, jak również, zmienia się okolica, w której dana kopalnia się znajduje, konieczne jest ciągłe zmienianie planów związanych z bezpieczeństwem. Są one na bieżąco zmieniane i aktualizowane.

Specjalne zespoły badawcze opracowują m.in. zasady projektowania robót górniczych, zasady pomiarów oraz badań parametrów kopalnianego powietrza, co pozwala ustalić skalę zagrożenia metanowego lub pożarowego. Sprawdzany jest stan kabli i przewodów elektroenergetycznych, zwłaszcza w wyrobiskach zagrożonych wybuchem metanu lub pyłu węglowego.

Bardzo ważną rolę odgrywa także system bezprzewodowej łączności ratowniczej oraz systemu gazometrycznego dzięki któremu, następuje natychmiastowe wyłączenie zasilania w sytuacji wypływu metanu ze zrobów.

Dzięki takim bieżącym kontrolom i badaniom możliwe jest opracowanie nowego programu zwiększającego bezpieczeństwo pracy w kopalniach.

ścieżka w kopalni

Reagowanie kryzysowe w kopalni

Każdy plan reagowania kryzysowego w kopalni zakłada konieczność ucieczki bądź oczekiwania na pomoc, w sytuacji wystąpienia zagrożenia. Kiedy pod ziemią dochodzi do poważnego wypadku, wówczas kierownik ds. bezpieczeństwa i sztygar muszą szybko podjąć decyzję, czy ucieczka jest możliwa, czy raczej konieczne będzie zaangażowanie zespołu ratunkowego.

Ucieczka oznacza, że poszkodowani w wypadku na kopalni, mogą samodzielnie przenieść się w bezpieczne miejsce lub na powierzchnię, bez dodatkowej pomocy. Jest to możliwe tylko wtedy, gdy droga ewakuacji jest krótka i można ją przejść pieszo, ale tylko wtedy, jeśli nie jest ona w żaden sposób zablokowana przez skały, a korytarze nie są zwalone czy zalane przez wodę.

W każdej kopalni muszą znaleźć się specjalne aparaty regeneracyjne. Można je założyć w kilka sekund, a tlenu wystarcza nawet na godzinę. W tym czasie można dotrzeć na powierzchnię, do bazy ze świeżym powietrzem lub do komory schronieniowej. Komory schronieniowe stanowią jeden z głównych elementów planu reagowania kryzysowego. Jest to rodzaj bezpiecznej przystani, w której górnicy mogą odpocząć i odzyskać siły.

Konkurs Bezpieczna Kopalnia

Jak sama nazwa wskazuje, jest to konkurs, w którym zwycięzcą jest kopalnia, spełniająca wszystkie warunki bezpieczeństwa.

Pod uwagę brane są takie czynniki jak:

  • brak wypadków śmiertelnych oraz ciężkich w ostatnich trzech latach,
  • brak wypadków lekkich,
  • występujące zagrożenia naturalne według stopni, kategorii i klas,
  • liczba załogi ogółem,
  • zatrudnienie pod ziemią wraz z wielkością wydobycia.

Konkurs organizowany jest przez Wyższy Urząd Górnictwa, którego celem jest promowanie dobrych praktyk w polskim górnictwie, a zwłaszcza tych mieszczących się w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Od lat na pierwszym miejscu znajduje się kopalnia Ruch Marcel kopalni ROW. Na drugim miejscu znajdują się kopalnie JSW Borynia-Zofiówka-Jastrzębie Ruch Jastrzębie oraz PGG kopalnia Sośnica. Trzecie miejsce natomiast przypadło kopalni Piast Ziemowit Ruch Piast.

Funkcje banku centralnego. Za co jest odpowiedzialny bank centralny?

Ogromny skarbiec w banku

Bank centralny to instytucja, która ma kluczowe znaczenie dla gospodarki każdego kraju i odpowiada za prowadzenie polityki pieniężnej oraz kursowej państwa. Ma również duży wpływ na stabilność systemu bankowego. Polskim bankiem centralnym jest Narodowy Bank Polski z siedzibą w Warszawie. W poniższym artykule przybliżamy postać tej jednostki bankowej.

Bank centralny – co to jest?

Bank centralny kreuje dwa rodzaje pieniądza, jakimi są centralny pieniądz gotówkowy oraz pieniądz bezgotówkowy (wkładowy/żyrowy).

Centralny pieniądz gotówkowy charakteryzuje się doskonałą płynnością i obsługuje sferę konsumpcyjną oraz dochodową, jako „środek płatniczy” . Daje także możliwość zwalniania z zobowiązań.

Z kolei pieniądz bezgotówkowy, pełni funkcję centralnego pieniądza rezerwowego. Występuje tylko w formie zapisów na bankowych rachunkach depozytowych. Bank centralny jest instytucją, która posiada monopol kreacji pieniądza centralnego, który jest niezbędny bankom komercyjnym dla ich prawidłowego funkcjonowania.

Gmach główny banku

Bank centralny – jakie funkcje?

Bank centralny pełni trzy zasadnicze funkcje, mianowicie:

  • Bank państwa

To najważniejszy bank w kraju, związany ze sferą monetarną realizowaną za pomocą specjalnych narzędzi. Odpowiada za stabilność pieniądza w gospodarce rynkowej. W tym zakresie prowadzone są rachunki bankowe rządu oraz centralnych instytucji państwowych. Zajmuje się także państwowymi funduszami celowymi i państwowymi jednostek budżetowych, a także, realizuje ich zlecenia płatnicze. Ponieważ zajmuje się obsługą budżetu państwa bank centralny, nazywany jest potocznie kasjerem rządu.

  • Bank banków

Bank centralny ma również wpływ na wielkość akcji kredytowej banków oraz nasilenie kreacji pieniądza bezgotówkowego. Wiąże się to z tym, że na rachunkach banku centralnego utrzymywane są rezerwy pieniężne innych banków, a sam stanowi dla nich źródło rezerwy kredytowej. Prowadzone są skrupulatne rozliczenia z bankami oraz innymi instytucjami finansowymi, sprawdzane są systemy rozliczeń pieniężnych i prowadzone są bieżące rozrachunki międzybankowe. Bank centralny aktywnie uczestniczy również w międzybankowym rynku pieniężnym. Jest także odpowiedzialny za stabilność i bezpieczeństwo całego systemu bankowego. Pełniąc tę funkcję, sprawuje też kontrolę nad działalnością banków komercyjnych, a zwłaszcza nad przestrzeganiem przepisów prawa bankowego.

  • Bank emisyjny

W tym wypadku Bank centralny ma wyłączne prawo do emisji pieniądza gotówkowego. Związane jest to z emisją znaków pieniężnych, organizacją obiegu pieniężnego oraz regulacją podaży pieniądza. Odbywa się to za pomocą stóp procentowych oraz operacji otwartego rynku. Określa również wielkość emisji oraz moment wprowadzenia pieniądza gotówkowego do obiegu. Jest odpowiedzialny za obieg pieniężny oraz reguluje ilość pieniądza w obiegu.

Bank centralny oprócz tego, że pełni funkcję nadzorcy banków, reguluje także funkcje banków komercyjnych. Ma to na celu zapewnienie bezpieczeństwa banków oraz zgromadzonych w nich wkładów pieniężnych, oraz dbanie o płynność finansową w systemie bankowym. Bank centralny może występować także jako kredytodawca ostatniej instancji. W sytuacji pojawienia się problemów związanych z płynnością finansować bank komercyjny może otrzymać pomoc finansową w postaci kredytu redyskontowego lub kredytu lombardowego.

Można by powiedzieć, że Bank centralny to swego rodzaju serce bankowości. Ze względu na wiele pełnionych funkcji, jest kluczowym elementem systemu bankowego wokół którego, kręci się nasze życie oraz świat, który nas otacza. Bez niego zapanowałby niebywały chaos.

5 pomysłów, jak oszczędzać energię

Leżąca na podłodze wypalona żarówka

Opłaty za energię elektryczną są jednymi z podstawowych, jakie każda rodzina reguluje każdego miesiąca. Przy nierozsądnym gospodarowaniu, opłaty za prąd mogą być zdecydowanie za wysokie i osiągać sumę nawet kilkuset złotych. Istnieją jednak skuteczne sposoby, dzięki którym można znacząco obniżyć koszty zużytej energii. W tym artykule doradzimy, jak w prosty sposób oszczędzać energię elektryczną dzięki kilku wprowadzonym zmianom.

  1. Oszczędzanie energii – wyłączaj z kontaktu nieużywane urządzenia elektryczne
  2. Oszczędzanie energii – zmień żarówki na energooszczędne
  3. Oszczędzanie energii – używaj światła naturalnego
  4. Oszczędzanie energii – wprowadź komputer w stan uśpienia
  5. Oszczędzanie energii – zmiana dostawcy prądu

1. Oszczędzanie energii – wyłączaj z kontaktu nieużywane urządzenia elektryczne

To jedna z najważniejszych zasad dotyczących oszczędzania prądu. Niestety, wciąż jest zapominana. Wszelkiego rodzaju ładowarki, drukarki, telewizor, mikrofalówka i wiele innych sprzętów, nawet jeśli są wyłączone, ale podpięte do gniazdka, nadal zużywają energię elektryczną. Jeśli kable odprowadzane z poszczególnych urządzeń podpięte są do listwy, wówczas ją również należy odłączyć. Nie wystarczy zwykłe wyłączenie przyciskiem, ponieważ listwa nawet wyłączona, ale podpięta do sieci, przechodzi w stan czuwania i wciąż może pobierać znaczne ilości energii. Ten sposób oszczędzania energii elektrycznej pomoże zaoszczędzić kilka złotych miesięcznie, co w przeliczeniu na skalę roczną daje pokaźną sumę.

2. Oszczędzanie energii – zmień żarówki na energooszczędne

Co prawda, zwykłe żarówki są znacznie tańsze w zakupie, jednak te energooszczędne na dłuższą metę, pozwalają na spore oszczędności na oświetleniu. Co jest niezwykle istotne w tym zakresie to, aby pamiętać, że tego typu żarówki zużywają najwięcej energii przy włączaniu. Dlatego, jeśli wchodzimy do danego pomieszczenia tylko na chwilę, lepiej nie włączać. Żarówki energooszczędne sprawiają, że w kieszeni może zostać od kilku do kilkunastu złotych miesięcznie. To samo dotyczy sprzętów elektrycznych, które również warto wymienić na energooszczędne. W tym celu należy szukać urządzeń z oznaczeniami o klasie energooszczędnej A+++ lub A++.

3. Oszczędzanie energii – używaj światła naturalnego

Naturalne źródła światła, czyli, innymi słowy, światło dzienne, bez problemu rozjaśnia mieszkanie, dlatego, jeśli to możliwe warto korzystać z dziennego światła jak najdłużej. W tym celu nie należy niczym zasłaniać okien. Mamy tu na myśli różnego rodzaju kwiaty, ozdoby oraz inne rzeczy, które mogłyby blokować dojście światła do pomieszczenia. Częstsze korzystanie ze światła dziennego pozwala zaoszczędzić kilka złotych miesięcznie.

4. Oszczędzanie energii – wprowadź komputer w stan uśpienia

Jeżeli zostawiamy komputer na dłuższą chwilę nieużytkowania, warto na ten czas wprowadzić go w stan hibernacji, czyli uśpienia, aby nie pobierał 100% pełnej mocy. Dzięki takiemu zabiegowi, zużycie energii będzie niższe, a komputer po ponownym włączeniu, szybko powróci do pierwotnych ustawień. Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż laptop, czyli komputer przenośny, zużywa znacznie mniej energii niż komputer stacjonarny. Jeśli więc jeszcze ktoś w dzisiejszych czasach korzysta z tego reliktu przeszłości, lepiej niech przeniesie się na laptop, czym wyświadczy sobie dużą przysługę. A przysługa ta mogłaby zaowocować kilkanaściorgiem złotych miesięcznie w portfelu.

5. Oszczędzanie energii – zmiana dostawcy prądu

Jeżeli stosowane metody na zaoszczędzenie energii nie przynosi zamierzonych rezultatów, wówczas warto rozważyć zmianę dostawcy energii bądź negocjować warunki umowy. Zawsze można zmienić taryfę na inną, jaką oferuje dany dostawca i to w każdej chwili. Nie trzeba czekać na wygaśnięcie umowy. Trzeba jednak uważać na wszelkiego rodzaju promocje. Nawet jeśli spotkamy się ze stawką niższą za 1 kWh, to zawsze należy pamiętać o tym, że opłaty za przesył energii, czyli innymi słowy, dystrybucję, mogą być wyższe. Dlatego lepiej i bezpieczniej będzie skorzystać ze stałych ofert na dostawę energii elektrycznej niż wpakować się, zupełnie niepotrzebnie, z przysłowiowego deszczu pod rynnę. Nie mniej jednak, w tym wypadku można zaoszczędzić nawet do kilkunastu złotych miesięcznie.

Opłaty za prąd mogą być bardzo wysokie, jeśli korzystamy z niego nierozważnie. Jak widać, wystarczy wyrobić w sobie kilka prostych nawyków, co może zaowocować pokaźnymi oszczędnościami. Dlatego warto nauczyć się już ich dzisiaj i nie marnować niepotrzebnie ani energii elektrycznej, ani pieniędzy.

Co to jest przemysł? Jakie są gałęzie przemysłu?

Widok na fabrykę przemysłową

Przemysł to najważniejszy dział gospodarki kraju, który zajmuje się wytwarzaniem produktów w celach konsumpcyjnych oraz produkcyjnych. Niesie on za sobą wiele korzyści, nie tylko tych regionalnych jak miejsca pracy i poprawa warunków bytu społeczeństw lokalnych. Dobrze rozwijający się przemysł to rozwój dla całego kraju. Przemysł jest bardzo rozbudowanym działem gospodarki, dlatego w poniższym artykule przybliżymy zakres każdego z nich.

  1. Przemysł paliwowo – energetyczny
  2. Przemysł elektromaszynowy
  3. Przemysł chemiczny
  4. Przemysł mineralny
  5. Przemysł lekki

1. Przemysł paliwowo – energetyczny

Aby przybliżyć ten dział gospodarki krajowej, należy podzielić go na trzy grupy:

  • Przemysł węglowy

Węgiel stanowi jeden z najważniejszych źródeł energii na świecie. Ponad 40% wykorzystywanego na świecie prądu wytwarzane jest właśnie z węgla. Globalny transport węgla odgrywa kluczową rolę w handlu międzynarodowym. Kopalnie w Polsce zajmują się wydobywaniem złóż węgla kamiennego, brunatnego, brykietów. Funkcjonują także piaskarnie podsadzkowe.

  • Przemysł paliwowy

Zajmuje się wydobywaniem surowców energetycznych takich jak ropa naftowa czy gaz, a następnie, przetwarzany jest w elektrowniach i maszynowniach. W tym celu rafinerie prowadzą odwierty ropy naftowej a koksownie, zajmują się wydobywaniem gazu ziemnego oraz łupkowego.

  • Przemysł energetyczny

Do jego głównych zadań należy przetwarzanie dostępnych form energii i zasilanie procesów przemysłowych oraz napędzanie maszyn. Dostarczana jest energia elektryczna produkowana za pomocą turbin oraz prądnic, napędzanych różnymi źródłami energii. Nie można nie wspomnieć o energii cieplnej dostarczanej przez nośnik transportujący ciepło. Przeważnie jest to para wodna pod dużym ciśnieniem, ogrzana woda oraz innego rodzaju płyny. Również w tym wypadku, wykorzystywane są różne źródła energii. Za dostarczanie ciepła odpowiadają elektrociepłownie i ciepłownie natomiast za dostarczenie energii elektrycznej, sieci przemysłowe.

2. Przemysł elektromaszynowy

Również ten dział należy podzielić na kilka podgrup:

  • Przemysł metalowy

To drugi z rzędu, największy przemysł przetwórczy w Polsce. Zajmuje się budową różnego rodzaju maszyn wykorzystywanych w innych działach gospodarki narodowej. Na przemysł metalowy pracuje wiele zakładów produkcyjnych zajmujących się wytwarzaniem narzędzi oraz wyrobów metalowych na szeroką skalę.

  • Przemysł maszynowy

Przemysł maszynowy zajmuje się wyrobem środków transportu, turbin, silników elektrycznych, maszyn górniczych i budowlanych oraz urządzeń elektrycznych. Typowymi produktami przemysłu maszynowego są również maszyny włókiennicze, urządzenia hutnicze, maszyny papiernicze i drukarskie czy obrabiarki. W Polsce największe skupisko przemysłu maszynowego znajduje się na Górnym Śląsku, a także w Warszawie, Poznaniu, Bydgoszczy czy Elblągu.

  • Przemysł środków transportu

Ten dział gospodarki narodowej zajmuje się produkowaniem samochodów, samolotów, pociągów, rowerów i innych środków transportu. Ten dział napędza również inną gałąź gospodarki, jakim jest przemysł samochodowy obejmujący szerokie spektrum różnych przedsiębiorstw oraz organizacji zajmujących się projektowaniem, produkcją, marketingiem oraz sprzedażą samochodów.

  • Przemysł elektrotechniczny

Obejmuje produkcję wyrobów elektroenergetycznych, elektrotechnicznych oraz teleelektronicznych. Zajmuje się produkcją prostych towarów konsumpcyjnych oraz tych bardzo zaawansowanych technologicznie. Do najważniejszych produktów przemysłu elektrotechnicznego należą m.in. transformatory, tranzystory, układy scalone, żarówki, telewizory, telefony, urządzenia AGD czy audiowizualne.

3. Przemysł chemiczny

Przemysł chemiczny zajmuje się wytwarzaniem prostych surowców chemicznych oraz bardziej zaawansowaną chemią. Ten dział gospodarki wymaga wysokiego profesjonalizmu i opiera się na ściśle określonych zasadach. Przemysł chemiczny zajmuje się produkcją kwasu siarkowego, tworzyw i włókien sztucznych oraz barwników. Przemysł chemiczny wytwarza produkty wykorzystywane przez wielkie firmy przemysłowe oraz przez indywidualnych klientów. Do podstawowych produktów chemicznych, wykorzystywanych w codzienności należą farby, środki czystości, kosmetyki czy farmaceutyki.

Widok na fabrykę chemiczną

4. Przemysł mineralny

Stanowi gałąź przemysłu zajmującą się wydobyciem i przetwórstwem surowców skalnych i ceramicznych. Do branży przemysłu mineralnego zaliczamy:

  • przemysł materiałów budowlanych, czyli kamieniarstwo,
  • przemysł cementowy,
  • przemysł wapienniczy,
  • przemysł gipsowy,
  • produkcję elementów dachowych i prefabrykatów,
  • ceramika czerwonej tzn. cegły,
  • przemysł szklarski,
  • przemysł ceramiczny.

5. Przemysł lekki

To dział gospodarki zajmujący się produkcją artykułów masowego użytku jak produkcja tkanin, dzianin, odzieży, obuwia, galanterii skórzanej i tekstylnej. W tym miejscu należy wymienić jego najważniejsze podgrupy, do których należą:

  • przemysł włókienniczy, czyli różnego rodzaju pędzarnie, szwalnie, tkalnie, fabryki wyrobów dzianych czy producenci włókien,
  • przemysł odzieżowy, to znaczy mniejsze i większe fabryki odzieży gotowej,
  • przemysł skórzany, do którego zaliczane są garbarnie, wytwórnie galanterii skórzanej czy fabryki butów.

Jak widać przemysł, jest gałęzią bardzo rozbudowaną i rozwiniętą. Oczywiście ma również swoje złe strony jak szkodliwość dla środowiska dlatego wprowadzane są coraz to nowe innowacje i systemy, które mają być bezpieczne i nieszkodliwe.